دسترسی اعلان اندروید و خطر خواندن متن پیام

پنهان‌بودن متن روی صفحه قفل با لغوشدن دسترسی برنامه‌های دیگر به اعلان‌ها یکسان نیست.

دسترسی اعلان در اندروید می‌تواند اطلاعاتی را که پیام‌رسان در اعلان قرار می‌دهد در اختیار برنامه دیگری بگذارد. این برنامه ممکن است ابزار قابل‌اعتماد ساعت هوشمند باشد یا ابزاری که بیش از نیازش دسترسی گرفته است. رمزنگاری سرتاسری، مجوزهای دستگاهی را که پیام را رمزگشایی می‌کند کنترل نمی‌کند.

اما دو تعمیم رایج درست نیست: هر برنامه‌ای خودکار به اعلان‌های دیگران دسترسی ندارد، و هر شنونده اعلان در تمام نسخه‌های اندروید نمی‌تواند همه کدهای یک‌بارمصرف را بخواند.

Notification access دقیقاً چیست؟

NotificationListenerService رابط رسمی اندروید برای دریافت رویدادهای اعلان است. برنامه دارای دسترسی مربوط، با محدودیت‌های سیستم‌عامل، می‌تواند اطلاعات اعلان‌های قابل‌دسترسی را دریافت کند. این سازوکار به خودی خود بدافزار نیست؛ خطر به محتوای اعلان، اعتماد به برنامه و نحوه استفاده آن از داده بستگی دارد.

این دسترسی را با گزینه معمول Allow notifications اشتباه نگیرید:

تنظیم	چه کاری می‌کند؟	برای حریم خصوصی چه معنایی دارد؟
اجازه ارسال اعلان یک برنامه	برنامه اعلان خودش را نشان می‌دهد	لزوماً اجازه خواندن اعلان دیگر برنامه‌ها نیست
Notification access	برنامه می‌تواند نقش شنونده اعلان را داشته باشد	ممکن است اطلاعات اعلان‌های برنامه‌های دیگر را دریافت کند
نمایش محتوای حساس روی صفحه قفل	تعیین می‌کند فرد مقابل صفحه چه ببیند	به‌تنهایی معادل لغو دسترسی شنونده‌ها نیست
پیش‌نمایش در خود پیام‌رسان	تعیین می‌کند پیام‌رسان چه محتوایی در اعلان بگذارد	می‌تواند از واردشدن متن حساس به اعلان جلوگیری کند؛ باید آزمایش شود

یک پخش‌کننده موسیقی برای نمایش اعلان پخشِ خودش الزاماً به خواندن اعلان تمام برنامه‌ها نیاز ندارد. اگر یک برنامه چنین دسترسی گسترده‌ای می‌خواهد، هدف مشخص آن را بررسی کنید؛ اسم یا دسته‌بندی برنامه دلیل کافی نیست.

کدام اطلاعات ممکن است بیرون از چت قرار بگیرند؟

اعلان ممکن است نام فرستنده، بخشی از پیام یا عنوان گروه را نشان دهد. حتی اگر متن پیام مخفی باشد، زمان رسیدن اعلان یا نام برنامه می‌تواند اطلاعاتی درباره فعالیت شما بدهد. محتوایی که از این راه به برنامه دیگری منتقل شده، دیگر تنها در مرز امنیتی پیام‌رسان اصلی نیست.

این خطر را نباید با شکستن الگوریتم رمزنگاری یکی دانست. پیام ابتدا به دستگاه مجاز می‌رسد؛ سپس برنامه ممکن است نسخه‌ای از اطلاعات را برای اعلان به سیستم‌عامل تحویل دهد. برای توضیح لایه‌های دیگر، مرزهای امنیتی لیوارا را ببینید. اعلان محلی روی گوشی نیز با داده‌ای که یک سرویس push از شبکه حمل می‌کند یکسان نیست؛ هر دو باید جدا بررسی شوند.

اندروید ۱۵ درباره کدهای یک‌بارمصرف چه تغییری داد؟

طبق مستندات رسمی اندروید ۱۵، محتوای اعلان‌هایی که سیستم در آن‌ها OTP تشخیص می‌دهد برای شنونده‌های غیرقابل‌اعتماد پوشانده می‌شود. استثناهایی، از جمله برخی برنامه‌های همراه دستگاه، وجود دارد.

این محافظت را به معنی محرمانه‌بودن تمام اعلان‌ها، تشخیص صددرصدی کدها یا امن‌بودن هر برنامه نصب‌شده نگیرید. نسخه سیستم‌عامل، تشخیص نوع محتوا و سطح اعتماد برنامه اهمیت دارند. به‌روزرسانی مفید است، اما جای بررسی دسترسی‌ها را نمی‌گیرد.

بررسی عملی دسترسی‌ها، بدون نصب ابزار اضافی

۱. فهرست شنونده‌ها را پیدا کنید

در جست‌وجوی تنظیمات گوشی عبارت Notification access یا «دسترسی به اعلان‌ها» را جست‌وجو کنید. در بسیاری از گوشی‌ها این بخش زیر Apps و Special app access قرار دارد؛ نام و مسیر سازندگان متفاوت است.

برای هر برنامه فعال بپرسید: خودم آن را نصب کرده‌ام؟ دقیقاً چه قابلیتی به این دسترسی نیاز دارد؟ آیا هنوز از آن استفاده می‌کنم؟ دسترسی غیرضروری را لغو کنید. اگر ساعت یا ابزار کمکی به آن وابسته است، تأثیر لغو را در نظر بگیرید و برنامه و ناشر آن را بررسی کنید.

۲. پیش‌نمایش خود پیام‌رسان را محدود کنید

اگر برنامه گزینه‌ای برای نمایش «پیام جدید» به جای متن و نام دارد، آن را متناسب با نیازتان تنظیم کنید. صرفاً خاموش‌کردن نمایش روی صفحه قفل را کافی ندانید: ممکن است متن کامل اعلان در وضعیت‌های دیگر همچنان موجود باشد.

۳. صفحه قفل و دستگاه‌های همراه را جدا بررسی کنید

راهنمای گوگل برای تنظیم اعلان‌ها گزینه‌های پنهان‌کردن محتوای حساس یا نمایش‌ندادن اعلان روی صفحه قفل را توضیح می‌دهد. ساعت، نمایشگر خودرو، رایانه متصل و تاریخچه اعلان را هم در برنامه آزمون خود بگنجانید.

۴. با یک پیام بی‌خطر آزمایش کنید

از فرد مورداعتماد بخواهید متنی غیرحساس بفرستد. گوشی را قفل کنید و ببینید روی گوشی و دستگاه‌های متصل چه چیزی ظاهر می‌شود. سپس نتیجه را با حالت بازبودن گوشی مقایسه کنید. این آزمایش رفتار قابل‌مشاهده را بررسی می‌کند؛ نبودن متن روی صفحه، اثبات پاک‌بودن گوشی از بدافزار نیست.

اگر قبلاً دسترسی را به برنامه مشکوک داده‌ام چه کنم؟

لغو دسترسی جلوی دسترسی آینده از همان مسیر را محدود می‌کند، اما داده‌ای را که قبلاً کپی شده پس نمی‌گیرد. برنامه ناشناس را بررسی و در صورت غیرضروری‌بودن حذف کنید، سیستم‌عامل را به‌روز نگه دارید و نشست‌های حساب‌های مهم را مرور کنید. اگر احتمال سرقت حساب وجود دارد، از دستگاهی قابل‌اعتماد تنظیمات امنیتی آن حساب را بررسی کنید.

صرف مصرف باتری یا وجود یک اعلان عجیب، تشخیص قطعی بدافزار نیست. برای خطر جدی یا هدفمند، کمک تخصصی مناسب‌تر از نصب چند «پاک‌کننده» ناشناس است.

پرسش‌های متداول

آیا خاموش‌کردن پیش‌نمایش روی صفحه قفل کافی است؟

برای پنهان‌کردن متن از افراد کنار گوشی مفید است، اما الزاماً محتوای قابل‌دسترسی شنونده اعلان را حذف نمی‌کند. دسترسی برنامه‌های دیگر و تنظیم پیش‌نمایش خود پیام‌رسان را جدا بررسی کنید.